Burn-out (serie 2)

17 december 2008
In de wachtkamer

Jaarlijks raken gemiddeld bijna 7 op de 1000 mensen totaal opgebrand. Voor een snel en goed herstel van een burn-out is het - net als bij andere psychische aandoeningen - cruciaal dat er een klik is met de arts. Pamela Matahelumual trof een hork van een bedrijfsarts, die niet naar haar klachten luisterde. Hij stelde meteen vast dat ze niet burn-out was, maar depressief en daarom schreef hij antidepressiva voor. Pamela greep in.

Verdieping

Marc Verbraak, klinisch psycholoog & inhoudelijk directeur HSK Groep

Marc Verbraak, klinisch psycholoog & inhoudelijk directeur HSK Groep
'Een burn out is te zien als een vorm van chronische overspanning. Het belangrijkste kenmerk is een vermoeidheid die niet meer vanzelf over gaat. Iedereen is wel eens moe en rusten helpt dan. Maar dit is een vermoeidheid waarbij rust niet meer werkt.
Chronische overspanning wordt vaak veroorzaakt door drukke werkzaamheden, maar het kan ook komen door stress in het privé-leven. Het kan zich vertalen in allerlei klachten, zoals: concentratieproblemen, prikkelbaarheid, hoofdpijn, pijn in de nek of schouders, je niet meer kunnen ontspannen.

Dat bij Pamela in eerste instantie aan een depressie werd gedacht is niet zo gek, want een burn out en een depressie lijken op het eerste gezicht wel op elkaar. In beide gevallen komen mensen met burn out of een depressie tot minder activiteiten. Maar je kunt zeggen dat mensen met een depressie vooral somber zijn, terwijl ze bij een burn out met name vermoeid zijn.
Lange tijd was het gebruikelijk om mensen met een burn out te adviseren om rust te nemen. We weten inmiddels dat dat niet helpt. Mensen moet uiteindelijk toch weer de draad van hun leven gaan op pakken. Wat wij dus proberen is mensen inhoudelijk weer actief te krijgen. Onder andere door ze leuke of nuttige activiteiten te laten ondernemen. Met alleen rust nemen kom je er zeker niet.'

Anneke Nieuwe Weme, bedrijfsarts & cognitief gedragstherapeut

Anneke Nieuwe Weme, bedrijfsarts & cognitief gedragstherapeut INTEND centra voor werk en psyche
'Anders dan bij Pamela gebeurde probeert een bedrijfsarts in de eerste fase van een ziekte begrip te tonen en lucht te geven. De bedrijfsarts probeert tijdens het herstelproces zo terughoudend mogelijk te zijn en indien nodig activerend te zijn. De arts probeert daar waar nodig overzicht te scheppen zodat iemand weer zelfredzaam is en richting het werk kan gaan. Een bedrijfsarts zal dus niet na 3 korte vragen al meteen een diagnose stellen. En antidepressiva uitschrijven, zoals bij Pamela gebeurde, doet men ook niet, omdat de afspraak in onze beroepsgroep is dat wij geen medicijnen voorschrijven. Als we al denken dat medicijnen nodig zijn, dan nemen we contact op met de huisarts.

Maar bij een burn out is dat vaak niet nodig. Je hebt geen vrijheid om zelf een bedrijfsarts te kiezen, zoals je die bij een huisarts wel hebt. Het bedrijf waar je werkt maakt daarover afspraken met een arbodienst. Je hebt dus te dealen met een bepaalde bedrijfsarts. Maar als je een klacht hebt over je arts - zoals Pamela - en je hebt goede argumenten dan kun je altijd bij de arbodienst terecht. De meeste arbodiensten hebben een beleid gemaakt hoe ze met klachten omgaan. Het is een fabeltje om te denken dat de bedrijfsarts op de stoel van de werkgever zit en er dus alleen maar op uit is om je zo snel mogelijk weer aan het werk te krijgen. De bedrijfsarts speelt een ondersteunende rol, adviseert beide partijen en is verantwoordelijk voor goed advies voor zowel de werkgever als de werknemer. Ik denk wel dat het heel belangrijk is dat de werknemer in de meeste gevallen met de leidinggevende praat over de problemen waar hij of zij tegen aan is gelopen. De werkgever heeft een wettelijke verplichting om iemand zo goed mogelijk te laten reïntegreren. En stel dat je het allemaal niet redt dan zou ik altijd met de bedrijfsarts overleggen om te kijken hoe je het
beste terug kunt keren naar je werk.'

Berend Terluin, huisarts & onderzoeker VU Medisch Centrum

Berend Terluin, huisarts & onderzoeker VU Medisch Centrum
'Bij chronische overspanning is het belangrijk dat je je gaat realiseren wat er mis is gegaan. En dat je het voor elkaar krijgt om het anders te gaan doen. Je moet gauw zien dat de situatie verbetert en als dat niet gebeurt dan is het zaak om hulp te zoeken. Bijvoorbeeld bij een psycholoog of een bedrijfsarts.
Van de mensen die overspannen zijn geweest raakt binnen een jaar 1 op de 7 opnieuw overspannen. Dat is heel veel. Vaak heeft dat te maken met het feit dat de problemen die eraan ten grondslag liggen niet helemaal zijn opgelost.'

Tips

Anneke Nieuwe Weme, bedrijfsarts & cognitief gedragstherapeut
'Het is heel belangrijk de regie te houden en zelf contact te houden met je werk en werkgever. Lukt dat niet ga dan naar je bedrijfsarts en leg uit wat er aan de hand is. Maar praat in ieder geval over je problemen.'

Berend Terluin, huisarts & onderzoeker VU Medisch Centrum
'Waar je vooral naar moet kijken is of je het gevoel hebt dat je weer grip
krijgt op de problematiek. Als de situatie na een week of 4 niet verbeterd
is, zoek dan professionele hulp.'

Meer weten?

Reacties 1 - 10 van 16

  • Stephanie 21 februari 2010 00:39

    Graag wil ik reageren op het verhaal van Petra. Ik heb exact hetzelfde probleem gehad afgelopen jaar. Ik ben 22 jaar en zat tegen een burnout aan (was al ziek thuis). Ik noemde het zelf een mini-burnout om in één keer duidelijk te kunnen maken wat er met me aan de hand was. Hierdoor werd het allemaal alleen maar erger. Mijn leidinggevende haalde het in haar hoofd om te zeggen dat ik die term niet mocht gebruiken!! ''Het is toch gek op mijn leeftijd.. het kan wel, maar ja... '' Inmiddels gaat het wel weer iets beter en ik trek echt mijn mond open als ik vind dat mijn leidinggevende weer te ver gaat, maar ik blijf altijd een beetje angstig dat het terugkomt. In overleg met de huisarts heb ik afgesproken dat ik naar een psychotherapeute ga om te leren hoe ik met stress op het werk om kan gaan. Wel jammer dat mijn leidinggevende hier weer raar op reageert en mij wederom het gevoel geeft dat ik me aanstel.

    Iedereen die een burnout heeft, STERKTE!

  • joke 19 februari 2010 16:14

    Mijn huisarts constateerde werkgerelateerde overspannenheid. Toen ik na 7 weken (pas!) bij de Arbo-arts kwam, vertelde hij mij direct dat burn-out niet als ziekte wordt erkend, maar een arbeidsconflict is. Ik heb het hele afgelopen jaar niet kunnen herstellen, aangezien mijn werkgever ervan uit ging dat het conflict betrof. Hij heeft direct maatregelen genomen om mij te vervangen. Door alle stress opgeroepen, door werkgever veroorzaakt, zijn mijn klachten nauwelijks verbeterd.
    Ik zou graag zien dat Arbo-artsen wat voorzichtiger omgaan met het feit dat een burn-out een arbeidsconflict betreft!

  • Petra 19 februari 2010 14:02

    Word op het moment voor de zoveelste keer behandeld voor pycho-somatische klachten en met uit wanhoop met antideprasiva gestart. Mijn grootste probleem al 10 jaar lang is het feit dat artsen mij te jong vinden voor mijn klachten. Op mijn 21e was ik zwaar overspannen maar er werd lacherig over gedaan "Ja, meissie, we zijn allemaal wel eens moe." Vanaf het moment dat ik voor het eerst een burn-out had ben ik nooit echt hersteld geweest. Altijd maar moe, gek word ik ervan. Nu 10 jaar later en minstens 5 soorten behandelingen later wordt er opnieuw get----eld aan mijn verhaal omdat ik er veel te jong voor ben.
    Misschien dat ik over 20 jaar wel serieus genomen wordt...

  • Gerdi 19 februari 2010 10:31

    Graag wil ik nog iets toevoegen aan "mijn" verhaal. Ik heb vaker van jonge moeders gehoord dat zij met spanningsklachten naar de huisarts gingen. En ook dat er zo weinig steun kwam van hun echtgenoot. Als je ziek wordt door je werk, dan kan je een tijdje thuis blijven( en kan je begeleiding krijgen). Maar wat als je al thuis bent? In mijn geval was het: zoek het lekker zelf uit, jij wou kinderen! Huisartsen zouden de klachten van huismoeders veel serieuser moeten nemen, en ook de echtgenoten moeten betrekken bij het hele proces. Want zelf weet je wel dat er iets moet gebeuren, maar je kán niet meer. Bij een gebroken been o.i.d. kan iedereen zien dat je iets mankeert, maar bij een burnout niet!

  • Gerdi 18 februari 2010 14:55

    Wil er eigenlijk niet meer aan denken aan die zwarte periode in mijn leven. De jonge moeder en echtgenote die ik was met 2 kleine jongens van 1,5 en 3 jaar. En helemaal op, een wrak!! Van mijn huisarts kreeg ik geen hulp (hij constateerde alleen dat ik last had van spanning) en mijn man wist niet wat hij er mee aan moest. Ik wist zelf wel dat ik er slecht aan toe was en wat ik nodig had. Ik had rust en hulp nodig. Toen ik na 5 jaar bij de huisarts kwam voor één van de kinderen vroeg hij hoe het met mij ging. In die tijd gingen beide kinderen naar de lagere school en had ik eindelijk tijd om te herstellen. Ik had nog steeds last van onverklaarbare angsten. De huisarts adviseerde mij om daarvoor naar het Riagg te gaan. Daar zeiden ze dat ik voor iedereen goed had gezorgd behalve voor mezelf. En daar heb ik vreselijk om moeten huilen.
    Toen mijn man mij zei spijt te hebben dat hij niets voor mij gedaan had in die periode maar mij aan had laten modderen, voelde ik dat als een erkenning en kon ik helen. We zijn ondertussen 20 jaar getrouwd en met iedereen gaat alles goed. Maar die ellendige burn-out, had ik liever niet meegemaakt. Was ook niet nodig geweest als men naar mij had geluisterd, en af en toe voor mij had gezorgd.
    Wat ik met mijn verhaal wil zeggen is dit: opa's en oma's onlast de jonge moeder af en toe eens door de klein-kinderen mee te nemen voor een weekendje logeren o.i.d., en vaders verwen je vrouw eens met een weekendje weg of een etentje en regel zelf de oppas!

  • Judith Valk 18 februari 2010 09:30

    Gisteren zat ik achter de computer en op de achtergrond volgde ik de uitzending over Burnout. Deze manier van "werken" is eigenlijk tekenend voor mij. Alles tegelijk, geen tijd te verliezen. Ik sta nu met anderhalf been in de Burnout. Officieel is de diagnose nog niet gesteld maar toen ik gisteren het relaas hoorde wist ik genoeg.
    Ik heb inmiddels een neuropsychologisch onderzoek gehad om de oorzaak te achterhalen van mijn vergeetachtigheid. Niks aan de hand dus, bijna alle testen bovengemiddeld afgewerkt (sommige met abnormaal hoge scores). Dus technisch gezien is er niets mis met mij op dat vlak. Wel heb ik een adenoom op de hypofyse waardoor de schildklier niet meer werkt. Sinds jaren ben ik goed ingesteld met Thyrax dus dat kan het ook niet zijn. Wat wel opviel in de bloeduitslagen van het afgelopen anderhalf jaar is dat de cortisol spiegel steeg. Hoe kan dat? Door de adenoom (logisch om hier eerst aan te denken toch) of is de ratrace die wij leven noemen toch te veel. Altijd druk, altijd geluid, het is nooit genoeg, heb je dit al gedaan, ga je dat nog doen, kan ik, mag ik, je moet........... en dan shut down. Ik zie het als een crash van de harde schijf. Ik voel me niet goed, duizelig, misselijk, hele zere benen alsof ik de marathon gelopen heb, kan soms niet slapen en lig dan klaarwakker de minuten te tellen of ik lig in coma in mijn bed en wordt in dezelfde houding van de nacht daarvoor wakker. Ik sluit mij af en reageer kribbig waardoor ik op onbegrip stuit in mijn omgeving. Mensen gaan mij analyseren (wat mij hevig irriteerd, alsof ik een freak ben) en weten allemaal wat het beste voor mij is. Allemaal lief bedoeld maar het werkt/helpt niet. Zometeen ga ik naar de bedrijfsarts/psycholoog. Ik word gelukkig heel goed begeleid en er is vollop begrip van/bij mijn werkgever.

  • Juul Bockling 17 februari 2010 17:10

    Heb de herhaling gezien. Kwam net thuis van mijn coach die mij begeleidt in mijn burn out proces. Was blij met de uitzending. Mijn verhaal is gelukkig veel positiever: begrip en medewerking van werkgever, prettige bedrijfsarts, fantastische coach en een klassiek homeopaat. Ben nu na 7 maanden ziek weer bijna aan reintegreren toe. Vond het een zware tijd en het is nog steeds vallen en opstaan. Burnout is in mijn geval vooral een psychische crisis ontstaan door combinatie van hoge werkdruk, persoonlijkheid en opvoeding. Schrijven en tekenen/schilderen hebben mij enorm geholpen (en nog steeds) in de eerste maanden toen ik volledig naar binnen gekeerd was. Ook wandelen, yoga en meditatie. Ieder volgt eigen proces en vindt uit wat helpt. Ik ben nu heel blij dat ik dit meemaak, dat ik het heb toegelaten. Ik kom er beter uit!

  • Christine 21 mei 2009 21:59

    Zit tegen burn out aan. Ik wil vanalles maar mijn lichaam weigert. Werk in het onderwijs. Als ik me daar ziek meld dupeer ik ca 130 leerlingen die met een goede basis het volgende schooljaar in moeten. Daarom wil ik toch dit schooljaar afmaken. Het is nog 4 weken. Me een paar dagen ziek melden deed ik in mijn vorige banen wel maar in deze baan moet je dan een hele klas afbellen. Als je je te laat ziek meldt staat zo'n hele klas op je te wachten en loopt bovendien je hele planning mis wat weer extra stress oplevert. Ik vind mijn werk heel leuk. Ik heb er echt voor gekozen.
    Naar mijn lichaam luisteren doe ik echter allang niet meer. In deze maatschappij ben je een slapjanus als je je ziek meldt. Zelfs toen ik Pfeiffer had 8 jaar geleden vond mijn familie dat ik zo snel mogelijk uit moest kijken naar een nieuwe baan. Je wordt altijd onder druk gezet. Heb toen 3 mnd geslapen om vervolgens een echte workaholic te worden. Ik voelde me heerlijk toen ik zo hard werkte. Voelde me nuttig en kon al mijn talenten ontplooien. Maar er is een limiet aan deadlines (stress) en slaaptekort die een mens aan kan. Het houdt een keer op. Voel constant warmte en druk boven mijn ogen. Het is net of de motor oververhit is geraakt en niet meer afkoelt. Ik ga nu heel voorzichtig om met mezelf. Neem mezelf in acht en ga minder werken volgend jaar. Hang consuminder- principe aan. Zoveel geld heeft een mens helemaal niet nodig. Genoeg is genoeg.

  • elly 6 maart 2009 22:14

    Helaas heb ik alleen het laatste stukje van de uitzending gezien. Ik reageer dan ook op de tekst hierboven van de deskundigen. Voor mij is het kenmerk van burn out: dat je wel wilt, maar niet kunt! Ik was zoo verschrikkelijk moe, uitgeput, ik kon echt niet! En "rust" hielp niet. Het werd alleen maar erger de 1e 3 maanden. Stresshormonen gierden door mijn lijf, voortdurend. De kleinste dingen kwamen binnen als een bom. Zelfs als de hond vd buren een keer blafte, of plotseling de postbode iets door de brievenbus gooide. Herstellen van het schrikken om niets, duurde de hele dag. Voor mij was het ook zeker geen optie om na 4 weken al weer te starten met het werk. Ben wel na 3 maanden gestart met reintegratie, maar het ging niet. Pas toen ik werkelijk met rust gelaten werd (ook door de bedrijfsarts), kon ik toegeven aan mijn ziekte. Pas na 8 maanden werd het slapen beter en nu na ruim een jaar merk ik dat ik ook weer uitrust tijdens de nacht en kan ik met plezier aan een aktiviteit denken. Eindelijk voel ik mijn eigen kracht weer wat terugkomen en daar ben ik zo ontzettend blij mee. Ik kijk nu uit naar de dag dat alles weer "gewoon" zal zijn en ik weer volwaardig kan deelnemen aan het leven. Gelukkig heb ik hele lieve familie en vrienden, die in mij zijn blijven geloven en mij hebben gesteund waar ze konden. Ik had niet zonder hun gekund. Voelde me zo kwetsbaar en niet in staat om voor mezelf op te komen. Misschien zijn er mensen die wat hebben aan mijn verhaal, omdat ze zich ook zooo uitzichtloos vermoeid/uitgeput voelen en tot niets in staat. Ik wil hen een hart onder de riem steken "Het wordt weer beter!" Dat kan ik nu zeggen gelukkig.

  • Hans van der Klift 6 maart 2009 21:16

    In nov. 2007 heb ook een burn-out verhaal gehad, ik heb ruim 2 maanden in bed doorgebracht en, ik was tot niks meer in staat en sliep gemiddeld 12 tot 14 uur per dag, was vreselijk moe, div. malen bij de bedrijfsarts geweest, het was een aardige arts, hij las mijn verslagen die ik had gemaakt over me zelf, heel langzaam kwam er verbetering in mezelf, de ene dasg ging het beter en de andere dag weer slechter, van de bedrijfsarts hoefde ik nog niet aan het werk, ik was zelf ook niet in staat om te werken.
    Op een gegeven moment kreeg ik een andere bedrijfsarts, het leek wel of ik voor het eerst bij de arts was, ik moest al mijn standaard gegevens weer doorgeven, ik had al mijn verslagen over mezelf meegenomen, hier had de arts geen interesse in, ik liep ook bij een internist, deze kon ook niets vinden, long foto was goed, hart was goed, en mijn bloed was goed. de bedrijfsarts vond dat mijn bloed goed was en ik kon mijn armen en benen bewegen en stuurde me de volgende dag aan het werk, ik heb 2 dagen mijn werk gedaan en heb me opnieuw ziek moetn melden.
    Een week later moest ik weer bij deze arts komen, ze stuurde me weer aan het werk, ik heb toen een deskundigenoordeel aangevraagd bij de UWV, ik ben daar onderzocht en een gesprek met de arts gehad, het oordeel van de UWV was dat ik nog niet in staat was om mijn werk te hervatten.
    Mijn werkgever ging loon inhouden, div. aangetekende brieven ontvangen van de werkgever, driegen met ontslag enz. enz.
    Op een gegeven moment een gesprek met de bedrijfsars en de werkgever en mijzelf gehad, hier gaf ik duidelijk aan dat het werk op de werkvloer zwaar voor me was (ik werkte 6 diensten per 4 weken op de werkvloer) ik vertekde mijn werkgever en de arts dat als ik meer werkvloer diensten zou moeten gaan draaien dat ik niet vol hou, volgens mijn werkgever hoefde ik me niet druk te maken (er was immers genoeg ander werk voor me)
    Op een gegeven moment kwam ik met de alexander techniek in aanraking, dit deed mij heel erg goed en langzaam ging het beter met me, na 2 maanden werkte ik weer volle dagen en begon me steeds beter te voelen.
    De werkgever vond dat ik maar meer vloer diensten moest gaan draaien, onder het mom dat het bedrijf verlies zou gaan draaien, (het Amusementscentrum draait nog steeds dezelfde omzet als een jaar geleden) ik werd dus op de werkvloer ingedeeld voor de hele week, overwegend de avonden en de weekend met als gevolg dat ik me om de 2 tot 3 dagen moest ziek melden omdat ik dan gesloopt was, ik krijg het koud, ga me grieperig voelen, en slaap dan veel.
    Dit gaat nu al ruim 4 maanden zo, 2-3 dagen werken, ziek melden en na 3-6 dagen ga ik weer werken, het moment dat ik me ziek meld blijf ik wel bezig me de allerdaagse dingen alleen op halve kracht, ga af en toe een uurtje slapen en dan laad me accu weer langzaam op, het moment dat ik me beter meld bij de werkgever word ik weer vrolijk op de werkvloer gezet, de werkgever houd zich o.a. aan de bedrijfsarts vast die aangeeft dat ik het werk op de vloer wel aankan.
    Ook vandaag heb ik controle gehad, het schijnt niet onder ziekte te vallen als je uitgeput raakt van het werk.
    Ondertussen zijn er advocaten in het spel, ik werk daar al 22 jaar en wat ze mijn aanbieden is 3 maanden salaris.
    Ik heb het even kort opgeschreven, het is een lang verhaal, ik heb gelukkig van dag tot dag opgeschreven wat er allemaal gebeurt is en hoe ik me dagelijks voel, al 14 maanden lang, dit kan ik straks gebruiken als het voor de rechter komt.

    Groetjes,

    Hans van der Klift

Reageer

Witregels en regeleindes worden automatisch gegenereerd. Het gebruik van HTML is niet mogelijk. Onfatsoenlijke reacties of reacties die niets met het onderwerp te maken hebben worden verwijderd. Uw e-mail adres is slechts bedoeld voor de redactie en wordt nimmer geplaatst.