Nijmegen is de eerste nederzetting waar De Bataven zich vestigen, na binnentrekken van ons land. Ze noemen het 'Oppidum Batavorum'. Romeinen bouwen de eerste en grote kazerne op de Hunerberg in Nijmegen. Later komt op het Kops Plateau de legerplaats, waar onder andere het beroemde 10e Legioen met ongeveer 5.000 manschappen was gelegerd.

Grote delen van de legerplaats: hoofdgebouw, soldatenbarakken, ziekenhuis en omwalling zijn door Nijmeegse archeologen opgegraven. De waterput bevindt zich in de tuin achter het gebouw van de Hogeschool Gelderland aan de Ubbergseveldweg.

Het Romeinse leger zorgt voor veel burgerlijke activiteit. Om de soldaten te verzorgen komen er: waterleidingen (vermoedelijk Louise Dal, Heilig Land-Stichting); een marktplaats of forum (Plataanstraat); een arena (Rembrandtstraat); tal van werkplaatsen zoals: een grote potten en pannenbakkerij (Holdeurn langs de Oude Kleefse Baan in Berg en Dal); glasblazerijen. bordelen; een herberg.

De herberg is herbouwd in het Archeon te Alphen aan den Rijn. Resten van veel van deze activiteiten zijn in de afgelopen anderhalve eeuw opgegraven. Hier en daar zijn informatiepanelen of verwijzingen in de bestrating terug te vinden.

De Romeinse geschiedschrijver Tacitus vertelt dat de Bataven in 69 in opstand komen onder leiding van Julius Civilis. Op dat moment heerst er in Rome een burgeroorlog. Een groot aantal Romeinse forten langs de Limes vallen in handen van de opstandelingen. Nijmegen wordt in brand gestoken. Na de Bataafse Opstand komt het Tiende Legioen Gemina naar Nijmegen. De Romeinen stichten Noviomagus, een nieuwe stad op een andere plek dan de oude nederzetting. Vanuit deze stad wordt het Bataafse district in de periode van de 'Pax Romana' bestuurd. Het leger speelt een belangrijke rol bij het integreren van de Romeinse en inlandse culturen. Nijmegen blijft tot laat in de Romeinse tijd de belangrijkste plaats in Nederland.

Noviomagus ligt onder de bebouwing van het Waterkwartier. Op het Maasplein zijn er verwijzingen naar deze verdwenen stad te zien.
Resten van bouwwerken uit de laat Romeinse tijd zijn te zien bij het Casino aan de Waalkade; in de Vleeshouwerstraat en de Steenstraat.