Wat is geluk nu precies? Ja, wat is het? Dat is met voldoening leven. Met voldoening leven? Zo makkelijk is het eigenlijk? Maar als ik dan kijk bijvoorbeeld naar u, wat is persoonlijk geluk voor u? Nou ja, hetzelfde als voor ieder ander, al is misschien datgene wat mij gelukkig maakt net iets anders. Vertel eens: wat maakt u nou gelukkig? Nou ja, ik ben wetenschapper, ik ben dol op cijfertjes en daar voel ik me prettig bij. En andere mensen, die voelen zich prettiger in de moestuin. Ja, precies. Nou zagen we net een cijfertje voorbij komen: 7½ geven we onszelf qua geluk en in andere landen dus minder. Is dat een goed cijfer, kunnen we dat zo zeggen? Ja, het is best een goed cijfer, dus als je dat op school krijgt gemiddeld op je rapport, dan mag je niet klagen. Dan ben je ook gelukkig? Maar het kan beter. Er zijn dus landen waar het gemiddelde geluk hoger ligt. Bijvoorbeeld in Denemarken met een 8,2. Zo! Waar ligt dat nou aan? Waar halen wij ons gelukgevoel vandaan? Nou ja, dat ligt natuurlijk allereerst aan of je in een fatsoenlijke samenleving zit en dat hebben we natuurlijk gemeen met de Denen. Maar dus binnen een fatsoenlijk land, ja, ligt het ook aan: “Heb je goede contacten?” Want ja, in je uppie leven, dat kan wel, maar het is wat moeilijker om dat leven leuker te maken. Is dat echt zo? Mensen die alleen zijn, zijn minder gelukkig? Gemiddeld wel ja. En je zou kunnen zeggen van: “Mensen zijn toch groepsdieren”. “Paardieren” zou je eigenlijk kunnen zeggen, en ja, dan voel je je toch wat minder lekker in je up. Ja, precies. Dus de samenleving is belangrijk, dat je ook een leuke groep mensen eigenlijk om je heen hebt; nog andere factoren waarvan u zegt…? Jawel, vooral dat je ook een levensstijl kunt kiezen die een beetje bij je past. En dat je ‘m ook kan kiezen? Dat je ‘m kunt kiezen. Dat je vrijheid hebt? Precies, want, vaak weet je niet van te voren laten we zeggen: het beroep van wetenschapper, mijn beroep bijvoorbeeld, daar kun je denken van: “Fantastisch, dat wil ik worden!”. Maar ja, dan kun je toch merken, dat het eigenlijk niet zo bij je past. En dan moet je weg kunnen. En in onze samenleving kan dat. Maar in veel samenlevingen, ja, als je vader slager was wordt jij slager, en als het niet bevalt, jammer dan. Klaar. Dat hadden wij vroeger natuurlijk ook. Is het nou überhaupt te meten, dat geluk? Is er echt een meting aan te geven volgens u? Nou ja, als je geluk definieert als van hoeveel plezier je in je leven hebt, dat is iets wat mensen weten, dus dat kun je ze gewoon vragen. Zijn er dan ook allemaal verschillende soorten geluksonderzoeken eigenlijk of is er één standaardonderzoek van: “Zo, dat doen we altijd zo, dat is geluk!”? Nou ja, als je geluk opvat als van hoeveel plezier je in je leven hebt, dan kun je dat gewoon vragen. Dat kun je op een paar verschillende manieren doen, maar niet zoveel anders. Nou, okay, laat ik dan het volgende aan u vragen, want we zijn dus best gelukkig hè met die 7½ die we onszelf geven. Maar aan de andere kant zijn wij ook wel een volk dat veel klaagt. Staat dat nou niet lijnrecht tegenover die 7½ dan? Nou ja, we klagen niet over ons eigen geluk, we klagen over de hondenpoep op straat en dat het in Nederland toch allemaal minder gaat. Het merkwaardige is, dat we denken, dat wijzelf wel gelukkig zijn, maar dat het met de maatschappij niet goed gaat. Dus er zijn twee verschillen in? Dat zijn verschillen ja, het is natuurlijk mogelijk, dat je best gelukkig bent terwijl het met de maatschappij misgaat of dat het met de maatschappij goed gaat en jij depressief bent. Ja. Precies. Maar beseffen mensen dat, beseffen mensen dat ze überhaupt gelukkig zijn? Jawel, ja, geluk is van hoeveel plezier je in je leven hebt en dat weet je, dus je beseft dat. Ja, weet je dat nou echt? Is het dan niet zo, dat mensen ook wel eens zoiets kunnen hebben van: “Ik heb vandaag een fantastisch mooie dag gehad, een zonnetje”, waar ze dan van moeten genieten? Van dat zonnetje natuurlijk hè in uw omschrijving, “Een leuke dag gehad, maar uiteindelijk is er een pot verf omgevallen op de veranda en nou baal ik als een stekker, dus eigenlijk is die rest van die dag niet goed meer”? Jawel, maar dan zijn die mensen niet ongelukkig. Kijk: geluk gaat over je leven als geheel en ook gelukkige mensen, die hebben wel eens een baaldag. Ja, anders zou je dat geluk ook niet meer voelen toch? Ja, en doen we nou steeds extremere dingen om ook geluk te behalen, doen we er wat voor? Ja, mensen, die proberen hun leven natuurlijk wel zo in te richten, dat het leuk is. Maar daar hoef je niet persé voor te gaan bungeejumpen. En dat doen de meeste mensen ook niet. Nee. Nou, sommigen wel en die vinden het ook leuk om spannende en gevaarlijke bergwandelingen te maken. Maar dat is natuurlijk niet het hele leven, je probeert natuurlijk allereerst een leuke baan te vinden, je probeert een goed netwerk op te bouwen. Daar doet u dan ook 30 jaar al onderzoek naar, naar dat geluk. Wat zijn de laatste bevindingen in uw onderzoek? Nou, één van de dingen die mij heel erg verrast, dat was de relatie tussen geluk en gezondheid, het is natuurlijk zo, dat wanneer je gezond bent, dat goed is voor je geluk. Maar het bleek ook, dat geluk goed is voor je gezondheid en dat geluk je eigenlijk beschermt tegen het krijgen van ziekten.